เคฎाเคเค्เคฐोเคธॉเคซ्เค เคตเคฐ्เคก เคเค เคช्เคฐเคाเคฐ เคा เคตเคฐ्เคก เคช्เคฐोเคธेเคธिंเค เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ เคนै เคिเคธเคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคธी เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เคฌเคจाเคจे เคคเคฅा เคเคธเคฎें เคुเค เคฌเคฆเคฒाเคต เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคเคธ เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคธे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคैเค्เคธ्เค เคธ्เคाเคเคฒ เคเคฐ เคिเคค्เคฐों เคเคฆि เคो เคฒเคाเคเคฐ เคเค เคเคเคฐ्เคทเค เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคคैเคฏाเคฐ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคตเคฐ्เคท 1983 เคฎें MS-DOS เคเคชเคฐेเคिंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เคे เคฒिเค เคช्เคฐเคฅเคฎ Word Processing Software เคคैเคฏाเคฐ เคिเคฏा เคเคฏा เคฅा।
![]() |
CCC (Course on Computer Concept) | Word Processing |
เคตเคฐ्เคก เคช्เคฐोเคธेเคธिंเค เคे เคฌेเคธिเค्เคธ (Basics of Word Processing)
เคตเคฐ्เคก เคช्เคฐोเคธेเคธिंเค เคी เคธเคนाเคฏเคค เคธे เคैเค्เคธ्เค เคเคกिเคिंเค,เคเคो เคซॉเคฐ्เคฎेเคिंเค, เคซॉเคฐ्เคฎेเคिंเค เคैเค्เคธ्เค, OLE, GUI เคเคฃ्เคเคซेเคธ, เคญाเคทा เคเคตं เคต्เคฏाเคเคฐเคฃ, เค्เคฐाเคซिเค्เคธ, เคฎेเคฒ เคฎเคฐ्เค, เคซाเคเคฒों เคो เคธुเคฐเค्เคทिเคค เคฐเคเคจा, เคเคจเคฒाเคเคจ เคนेเคฒ्เคช เคเคค्เคฏाเคฆि เคाเคฐ्เคฏ เคเคธाเคจी เคธे เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
Word Processing เคे เคฎुเค्เคฏ Tools เคจिเคฎ्เคจ เคช्เคฐเคाเคฐ เคนैं -
เคाเคเคเคฒ เคฌाเคฐ (Title Bar) : เคเคธเคฎें เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคुเคฒे เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคा เคจाเคฎ เคนोเคคा เคนै।
เคฎाเคเค्เคฐोเคธॉเคซ्เค เคเคซिเคธ เคฌเคเคจ (Microsoft Office Button) : เคฏเคน เคตिเคฃ्เคกो เคे เคธเคฌเคธे เคเคชเคฐी เคฌाเคฏें เคोเคจे เคฎें เคธ्เคฅिเคค เคนोเคคा เคนै, เคिเคธ เคชเคฐ เค्เคฒिเค เคเคฐเคจे เคธे เคเค เคฎेเคจ्เคฏू เคช्เคฐเคธ्เคคुเคค เคนोเคคा เคนै। เคเคธ เคฎेเคจ्เคฏू เคธे เคจเค เคซाเคเคฒ เคो เคฌเคจाเคจा, เคซाเคเคฒ เคो เคธेเคต เคเคฐเคจा เคเคค्เคฏाเคฆि เคाเคฐ्เคฏ เคिเคฏे เคाเคคे เคนैं।
เค्เคตिเค เคเค्เคธेเคธ เคूเคฒเคฌाเคฐ (Quick Access Toolbar) : เคฏเคน เคเคซिเคธ เคฌเคเคจ เคे เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคฎें เคฆाเคं เคเคฐ เคธ्เคฅिเคค เคนोเคคा เคนै, เคเคธเคฎें เคฏूเคเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เค
เคงिเคांเคถเคค: เคช्เคฐเคฏुเค्เคค เคी เคाเคจे เคตाเคฒी เคเคฎाเคฃ्เคก्เคธ เคนोเคคी เคนै, เคैเคธे เคธेเคต, เค
เคจเคกू, เคฐीเคกू, เคช्เคฐिंเค เคช्เคฐिเคต्เคฏू เคเคฆि।
เคเคฃ्เค्เคฐोเคฒ เคฌเคเคจ्เคธ (Control Buttons) : เคเคฃ्เค्เคฐोเคฒ เคฌเคเคจ्เคธ เคคीเคจ เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคนोเคคे เคนैं -
(a) เคฎिเคจीเคฎाเคเค เคฌเคเคจ (Minimize Button)
(b) เคฎैเค्เคธीเคฎाเคเค เคฌเคเคจ (Maximize Button)
(c)เค्เคฒोเค เคฌเคเคจ (Close Button)
เคฐिเคฌเคจ (Ribbon) : เคฐिเคฌเคจ เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฎाเคฃ्เคก्เคธ เคฆेเคจे เคฎें เคนोเคคा เคนै, เคฏเคน เคธ्เค्เคฐीเคจ เคे เคॉเคช เคे เคชाเคธ (เค्เคตिเค เคเค्เคธेเคธ เคूเคฒเคฌाเคฐ เคे เคจीเคे) เคธ्เคฅिเคค เคนोเคคा เคนै।
เคैเคฌ्เคธ (Tabs) : เคฐिเคฌเคจ เคे เค ीเค เคเคชเคฐ เคैเคฌ्เคธ เคนोเคคे เคนैं, เคिเคธी เคญी เคเค เคैเคฌ เคो เค्เคฒिเค เคเคฐเคจे เคชเคฐ เคเคธเคธे เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงिเคค เคเคฎाเคฃ्เคก्เคธ เค्เคฐुเคช्เคธ เคฐिเคฌเคจ เคฎें เคช्เคฐเคธ्เคคुเคค เคนो เคाเคคे เคนैं।
เค्เคฐुเคช्เคธ (Groups) : เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคैเคฌ เคे เค
เคจ्เคฆเคฐ เคुเค เค्เคฐुเคช्เคธ เคนोเคคे เคนैं เคिเคจเคฎें เคตिเคญिเคจ्เคจ เคเคฎाเคฃ्เคก्เคธ เคนोเคคे เคนैं।
เคฐूเคฒเคฐ्เคธ (Rulers) : เคฏे เคฆो เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคนोเคคे เคนैं - เค्เคทैเคคिเค เคต เคเคฐ्เคง्เคตाเคงเคฐ เคต เคเคจเคे เคช्เคฐเคฏोเค เคธे เคฎाเคฐ्เคिเคจ เคो เคธेเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคैเค्เคธ เคเคฐिเคฏा (Text Area) : เคเคธเคฎे เคฏूเคเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคाเคเคช เคिเคฏा เคเคฏा เคฏा เคเคนीं เคธे เคฒिเคฏा เคเคฏा เคैเค्เคธ्เค เคเคค्เคฏाเคฆि เคเคธ เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคฆिเคाเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคूเคฎ เคธ्เคฒाเคเคกเคฐ (Zoom Slider) : เคเคธ เคธ्เคฒाเคเคกเคฐ เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคฏूเคเคฐ เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคे เคเคाเคฐ เคो เคเคा เคฏा เคฌเคขा เคธเคเคคा เคนै।
เคต्เคฏू เคฌเคเคจ्เคธ (View Buttons) : เคเคจ เคฌเคเคจों เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคฏूเคเคฐ เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคे เคเคाเคฐ เคो เคเคा เคฏा เคฌเคขा เคธเคเคคा เคนै।
(a) เคช्เคฐिंเค เคฒेเคเคเค เคฏเคน เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคे เคชेเคชเคฐ เคช्เคฐिเคฃ्เค เคे เคฒेเคเคเค เคो เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै।
(b) เคซुเคฒ เคธ्เค्เคฐीเคจ เคฐीเคกिंเค เคฏเคน เคชेเค เคो เคธ्เค्เคฐीเคจ เคชเคฐ เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคธे เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै เคिเคธเคธे เคि เคชूเคฐे เคชेเค เคो เคธ्เค्เคฐीเคจ เคชเคฐ เคเคธाเคจी เคธे เคชเคขा เคा เคธเคे।
(c) เคตेเคฌ เคฒेเคเคเค เคฏเคน เคตेเคฌ เคฌ्เคฐाเคเคเคฐ เคฎें เคชेเค เคी เคฆृเคถ्เคฏเคคा เคो เคฆिเคाเคคा เคนै।
(d) เคเคเคเคฒाเคเคจ เคฏเคน เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคชेเค เคो เคเคเคเคฒाเคเคจ เคซाเคฐ्เคฎ เคฎें เคฆिเคाเคคा เคนै।
(e) เคก्เคฐाเคซ्เค เคฏเคน เคชेเค เคो เคเคธाเคจ เคซॉเคฐ्เคฎेเค เคฎें เคฆिเคाเคคा เคนै।
เคธ्เค्เคฐाเคฒ เคฌाเคฐ्เคธ (Scroll Bars) : เคเคจเคा เคช्เคฐเคฏोเค เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เค्เคทैเคคिเค เคคเคฅा เคเคฐ्เคง्เคตाเคงเคฐ เคธ्เค्เคฐॉเคฒ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคฏे เคช्เคฐाเคฏ: เคฆो เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคนोเคคे เคนैं -
(a) เคเคฐ्เคง्เคตाเคงเคฐ เคธ्เค्เคฐॉเคฒ เคฌाเคฐ (Vertical Scroll Bar) เคเคธเคธे เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคे เคชेเคों เคคเคฅा เคคเคค्เคตों เคो เคเคชเคฐ เคฏा เคจीเคे เคเคฐเคे เคฆेเคा เคा เคธเคเคคा เคนै।
(b) เค्เคทैเคคिเค เคธ्เค्เคฐॉเคฒ เคฌाเคฐ (Horizontal Scroll Bar) เคฏเคฆि เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคा เคเคाเคฐ 100 เคช्เคฐเคคिเคถเคค เคธे เค्เคฏाเคฆा เคนो เคคो เคเคธเคธे เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคे เคชेเคों เคो เคฆाเคं เคฏा เคฌाเคं เคเคฐ เคเคฐเคे เคฆेเคा เคा เคธเคเคคा เคนै।
เคธ्เคेเคเคธ เคฌाเคฐ (Status Bar) : เคฏเคน เคเค्เคिเคต เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคธเคฎเคธ्เคค เคाเคจเคाเคฐिเคฏों เคो เคฆเคฐ्เคถाเคจे เคे เคฒिเค เคช्เคฐเคฏोเค เคนोเคคा เคนै। เคฏเคน เคैเค्เคธ्เค เคเคฐिเคฏा, เคैเคธे- เคชृเคท्เค เคธंเค्เคฏा, เคฒाเคเคจ เคต เคॉเคฒเคฎ เคธंเค्เคฏा เคे เค ीเค เคจीเคे เคนोเคคा เคนै।
Tabs of MS Word - เคเคฎเคเคธ เคตเคฐ्เคก เคे เคैเคฌ्เคธ
เคนोเคฎ (Home) : เคเคธ เคैเคฌ เคฎें เค्เคฒिเคชเคฌोเคฐ्เคก, เคซॉเคฃ्เค, เคชैเคฐाเค्เคฐाเคซ เคธ्เคाเคเคฒ्เคธ เคเคฐ เคเคกिเคिंเค เคเคค्เคฏाเคฆि เคธे เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงिเคค เคธเคญी เคाเคฐ्เคฏ เคिเคฏे เคाเคคे เคนैं।
เคเคจ्เคธเคฐ्เค (Insert) : เคเคธ เคैเคฌ เคธे เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคฎें เคेเคฌเคฒ्เคธ, เคนैเคกเคฐ्เคธ เคเคตं เคซुเคเคฐ्เคธ เคคเคฅा เคธिเคฎ्เคฌเคฒ เคเคค्เคฏाเคฆि เคो เคกाเคฒा เคाเคคा เคนै।
เคชेเค เคฒेเคเคเค (Page Layout) : เคเคธ เคैเคฌ เคธे เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคे เคชेเค เคी เคฒुเค เคैเคธे เคชेเค เคธेเคเค
เคช, เคชेเค เคฌैเคเค्เคฐाเคเคฃ्เคก เคต เคชैเคฐाเค्เคฐाเคซ เคเคค्เคฏाเคฆि เคो เคธेเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฐेเคซเคฐेंเคธ (Reference) : เคเคธ เคैเคฌ เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคेเคฌเคฒ เคเคซ เคเคฃ्เคेเคจ्เคเคธ, เคซुเคเคจोเค, เคฌिเคฌเคฒिเคฏोเค्เคฐाเคซी, เคैเคช्เคถเคจ्เคธ เคเคจ्เคกेเค्เคธ เคเคฆि เคो เคोเคกा เคाเคคा เคนै।
เคฎेเคฒिंเค (Mailings) : เคเคธ เคैเคฌ เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคช्เคฐाเคฏ: เคฎेเคฒ เคो เค्เคฐिเคเค, เคฎेเคฒ เคฎเคฐ्เค เคเคฆि เคाเคฐ्เคฏों เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคฐिเคต्เคฏू (Review) : เคเคธ เคैเคฌ เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคฒैเค्เคตेเค, เคเคฎेंเคจ्เคเคธ, เค्เคฐैเค เคैंเค เคเคฆि เคนेเคคु เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคต्เคฏू (View) : เคฏเคน เคฌเคเคจ เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคจ्เค เคो เคกिเคธเคช्เคฒे เคเคฐเคจे เคฏा เคเคธเคฎें เคต्เคฏू เคฌเคฆเคฒเคจे เคธे เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงिเคค เคाเคฐ्เคฏ เคो เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคช्เคฐเคฏुเค्เคค เคिเคฏा เคนोเคคा เคนै।
เคฎाเคเค्เคฐोเคธॉเคซ्เค เคเคซिเคธ เคฌเคเคจ เคी เคเคฎाเคฃ्เคก्เคธ (Commands of Office Button)
NEW : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคจเคฏे เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เคฌเคจाเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
OPEN : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฎ्เคช्เคฏूเคเคฐ เคชเคฐ เคตเคฐ्เคก เคธเคชोเคฐ्เคेเคก เคซाเคเคฒों เคो เคोเคฒเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
SAVE : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เคธेเคต เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคนोเคคा เคนै।
SAVE AS : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคตเคฐ्เคก เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคฌाเคฐ เค
เคฒเค เคจाเคฎ เคธे เคธेเคต เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคช्เคฐเคฏुเค्เคค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
PRINT : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เคช्เคฐिเคฃ्เค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
PREPARE : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคธे เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เคก्เคฐिเคธ्เค्เคฐीเคต्เคฏूเคเคฐ เคे เคฒिเค เคคैเคฏाเคฐ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
SEND : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เคเคฎेเคฒ เคฏा เคเคฃ्เคเคฐเคจेเค เคซैเค्เคธ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
PUBLISH : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เคฌ्เคฒॉเค เคฏा เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคฎैเคจेเคเคฎेเคฃ्เค เคธเคฐ्เคตเคฐ เคฏा เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคตเคฐ्เคกเคธ्เคชेเคธ เคชเคฐ เคชเคฌ्เคฒिเคถ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
CLOSE : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคो เค्เคฒोเค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
WORD OPTIONS : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคตเคฐ्เคก เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคे เคธเคญी เคซीเคเคฐों เคो เคธेเค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
EXIT WORD : เคเคธ เคเคฎाเคฃ्เคก เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคตเคฐ्เคก เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคธे เคคुเคฐเคจ्เคค เคฌाเคนเคฐ เคเคจे เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
SAVE เคเคฐ SAVE AS เคฎें เค्เคฏा เค เคจ्เคคเคฐ เคนै ?
เคिเคธी เคญी เคกॉเค्เคฏूเคฎेเคฃ्เค เคฏा เคซाเคเคฒ เคो เคชเคนเคฒी เคฌाเคฐ SAVE เคฏा SAVE AS เคฆोเคจों เคो เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคे เคธेเคต เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं। เคชเคนเคฒे เคธे เคธेเคต เคी เคเค เคซाเคเคฒ เคो SAVE เคเคฐเคจे เคธे เคตเคน เคซाเคเคฒ เคเคธी เคจाเคฎ เคธे เคธेเคต เคนोเคคी เคนै เคเคฌเคि SAVE AS เคเคฎाเคฃ्เคก เคธे เคนเคฎ เคซाเคเคฒ เคो เค
เคจ्เคฏ เคिเคธी เคญी เคจाเคฎ เคธे เคธेเคต เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं।
เคฎเคฒ्เคीเคฒेเคตเคฒ เคฒिเคธ्เค (Multilevel List)
เคตเคฐ्เคก เคฎें เคเคช เคธเคฌ เคฒिเคธ्เค เคฏा เคฎเคฒ्เคी เคฒेเคฌเคฒ เคฒिเคธ्เค เคญी เคฌเคจा เคธเคเคคे เคนैं। เคเคธ เคฒिเคธ्เค เคฎें เคตिเคญिเคจ्เคจ เคฒेเคตเคฒों เคชเคฐ เคตिเคญिเคจ्เคจ เคฌुเคฒเค, เคจเคฎ्เคฌเคฐ เคเคฆि เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถिเคค เคนोเคคे เคนैं।
เคเค เคिเคช्เคชเคฃी เคญेเคें